DWTI - Dienst voor Wetenschappelijke en Technische Informatie


WTI-statistieken en -indicatoren


Inleiding



Wie zijn wij?

De Dienst voor Wetenschappelijke en Technische Informatie (DWTI) van het Federaal Wetenschapsbeleid is inzake onderzoeksstatistieken in België het aanspreekpunt voor:

  • alle individueel geïnteresseerden voor onderzoeksstatistieken;
  • nationale organisaties (Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB); federale, gewestelijke en gemeenschappelijke overheden; …);
  • internationale organisaties (het statistisch bureau van de EU (EUROSTAT); de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO); …).

Wat zijn WTI-statistieken?

WTI staat voor wetenschap, technologie en innovatie en dekt een grote lading. Binnen dit conceptueel kader is "Onderzoek en experimentele ontwikkeling (O&O)" een erg belangrijk onderdeel dat aanwezig is in alle economische sectoren. Maar hoe kunnen we dit meten?

De OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) en de Lidstaten, waaronder België, hebben zich over dit probleem gebogen en in juni 1963 verscheen de eerste editie van de "Frascati-handleiding" * (7de editie in 2015). Deze handleiding wordt internationaal erkend als de standaard voor het meten van O&O (zowel op financieel vlak als op het vlak van de personeelsinspanning). De O&O-statistieken, die het resultaat zijn van dit meten, bestaan uit:

  • ex post gegevens gebaseerd op enquêtes bij de onderzoeksorganisaties (betreft alle O&O-statistieken); ex post is Latijn voor 'achteraf‘ en gegevens worden verzameld over een periode die voorbij en afgesloten is;
  • ex ante gegevens gebaseerd op begrotingen van de bevoegde overheden, met name het standaardaggregaat "budgettaire overheidskredieten voor O&O" (betreft alle statistieken over budgettaire overheidskredieten voor O&O); ex ante is Latijn voor 'van tevoren'. Beschouwingen "ex ante" vinden dus vooraf plaats waarbij de moeilijkheid is dat eventuele toekomstige omstandigheden moeten worden ingeschat.


Zonder in te veel detail te treden, is het nuttig om de definitie van O&O uit de Frascati-handleiding mee te geven: "Het onderzoek en de experimentele ontwikkeling omvatten het creatieve werk dat systematisch plaatsvindt ten einde de totaalkennis te vergroten, ook die in verband met de mens, de cultuur en de samenleving, alsook het gebruik van al deze kennis ten behoeve van nieuwe toepassingen."

In de jaren 90 van vorige eeuw, is de behoefte gegroeid om bijkomende OESO-handleidingen op te stellen. Zo is er een die zich uitsluitend concentreert op het meten van innovatieve activiteiten. Het resultaat daarvan is de OSLO-handleiding (in het Frans of in het Engels).

* Zoals de naam "handleiding" het al aangeeft, is deze publicatie vrij technisch. Voor de geïnteresseerden geven we hier de link naar de Frascati-handleiding in het Frans (6de editie van 2002; 7de editie van 2015 nog niet beschikbaar in het Frans) en in het Engels (7de versie van 2015).


Hoe komen WTI-statistieken in België tot stand?

Deze statistieken zijn tot stand gekomen in samenwerking met onze partners uit de Gewesten en Gemeenschappen. Deze samenwerking is formeel geregeld via een samenwerkingsakkoord. Het instrument waarlangs wij deze samenwerking vorm geven, is het overlegorgaan CFS/STAT.

In essentie houdt deze samenwerking in dat elke overheid de gegevens betreffende de O&O-activiteiten verzamelt over de onderzoeksorganisaties die onder haar rechtsbevoegdheid zijn geplaatst. De Gemeenschappen staan dus in voor de gegevensverzameling bij de instellingen van het hoger onderwijs. De Gewesten daarentegen staan in voor de gegevensverzameling bij de ondernemingen.

Voor meer uitleg over deze Belgische federale samenwerking inzake “Onderzoek- en ontwikkelingswerk” (O&O), kan u het hiernavolgende PDF-dokument raadplegen: